iyiuykuiyihayat.com Yatsan’ın yaşam tarzı sitesidir
Subscribe Now
Trending News
A'dan Z'ye Uyku Sözlüğü

Uyku döngüsü

Düzenli uykuyu oluşturan ve tipik olarak 90 dakika süren uyku bölümleri. Her 90 dakikada bir meydana geldiğinden, ortalama bir insan 7 ila 9 saatlik tam bir gece uykusunda yaklaşık 4-6 uyku döngüsü yaşıyor. Daha ayrıntılı bilgi için ‘F’ harfindeki ‘Fazlar’ bölümüne bakabilirsiniz.

A'dan Z'ye Uyku Sözlüğü

Nokturnal emisyon

Uyku sırasında, genellikle de rüyada boşalma. ‘Islak rüya’, ‘rüyalanma’ ya da ‘uyku orgazmı’ olarak da biliniyor. Aralarında farklar olmakla birlikte kadınlarda da erkeklerde de rastlanıyor. En çok ergenlik ve genç erişkinlik yıllarında görülüyor. Bir araştırmaya göre ortalama olarak rüyaların yüzde 8’i bir miktar cinsel içeriğe sahip oluyor; hem erkekler hem de kadınlar erotik rüyalarının yaklaşık yüzde 4’ünde orgazm oluyor.  

A'dan Z'ye Uyku Sözlüğü

Hipopne

solunum için ağız ve burundan gelen hava akımının yüzde 50’den fazla azalması. Hastalarda apne (soluksuz) Uyku sırasında kalma, solunumun geçici bir süreliğine durması) ve hipopne sayılarının toplamı, kişinin uyku saatine bölünerek apne-hipopne indeksi yani AHİ değeri elde ediliyor.

A'dan Z'ye Uyku Sözlüğü

Hipnagojik halüsinasyon

Hipnagoji, uyanıklıkla uyku arasındaki geçiş hali. Yani uykuyla uyanıklık arasındaki geçiş durumu hipnopompinin tam tersi. Hipnagoji sırasında, istemsiz ve hayali deneyimler yaşamak yaygın bir durum. Bunlara hipnagojik halüsinasyon deniyor. İnsanların yaklaşık yüzde 70’i görüntüler, sesler ve hatta hareket hissi şeklinde ortaya çıkabilen bu halüsinasyonları tecrübe ediyor. Hipnagojik aşamada kas hareketleri, uyku felci ve berrak rüyalar da yaygın görülüyor.

A'dan Z'ye Uyku Sözlüğü

Dissomnia

Uykuyu başlatma veya sürdürmede güçlük ya da aşırı uykululuk gibi pek çok uyku bozukluğunun genel adı. Uykunun miktarında, kalitesinde veya zamanlamasında görülen anormallikler ve bunların çeşitli kombinasyonları en önemli belirtiler. Sık bahsedilen ortak faktörler ise stres, kafein, fiziksel rahatsızlıklar, gündüz uykusu ve erken saatte yatmak olabiliyor.  

A'dan Z'ye Uyku Sözlüğü

Delta uykusu

‘Yavaş dalga uykusu’ olarak da adlandırılan derin uyku. NREM (Non-REM, hızlı göz hareketlerinin olmadığı evre) uykusunun 3’üncü ve 4’üncü aşamalarında gerçekleşiyor. Normal bir yetişkinin uykusunun yaklaşık yüzde 25’ini oluşturuyor. NREM’in 3’üncü aşamasında delta dalgaları adı verilen çok yavaş beyin dalgaları, daha küçük ve daha hızlı dalgalarla karışık halde ortaya çıkmaya başlıyor. 4’üncü aşamada beyin neredeyse sadece delta dalgaları üretiyor. Bu evrelerde vücut dokuları onarıp yeniliyor, kemik ve kasoluşturuyor, bağışıklık sistemini güçlendiriyor. Hafıza ve öğrenme süreçlerinde de çok etkili olan bu daha az uyku, yaşlandıkça alınıyor.

A'dan Z'ye Uyku Sözlüğü

Cheyne-Stokes solunumu

Giderek daha derin, bazen daha hızlı nefes alma ve ardından apne (solunumun geçici olarak durması) ile sonuçlanan anormal nefes alma şekli. Bu model solunum tekrar eden bir yapıya sahip oluyor; her döngü genellikle 30 saniyeyle 2 dakika arasında sürüyor. Uyanıklık sırasında da ortaya çıkabiliyor ama daha çok uykuda, özellikle de santral uyku apnesi hastalarında görülüyor. Terim, adını 19’uncu yüzyılda onu tanımlayan doktorlar olan John Cheyne ve William Stokes’tan alıyor.

A'dan Z'ye Uyku Sözlüğü

Bruksizm

Diş gıcırdatma veya sıkma. Uyku sırasında yaşanan hali aynı zamanda bir uyku bozukluğu. Uyanıkken de görülebiliyor. Bruksizmi olan kişilerin horlama ve nefes almada duraklamalar (uyku apnesi) gibi diğer uyku bozukluklarına sahip olma olasılığı daha yüksek. Hafif bruksizm tedavi gerektirmeyebiliyor. Ancak bazı kişilerde bruksizm; çene bozukluklarına, baş ağrılarına, hasarlı dişlere ve diğer sorunlara yol açacak kadar sık ve şiddetli olabiliyor. Çoğu kişi uyku bruksizmi olduğunun farkına varmayabiliyor. Sorun, ancak ciddi komplikasyonlar geliştiğinde tespit edilebiliyor. Başında yakalayabilmek için belirtileri bilmek ve düzenli diş kontrolü yaptırmak önemli.